Słownik
Ostatnia aktualizacja: 02/09/2010
AIDS: Acquired Immune Deficiency Syndrome – zespół nabytego niedoboru odporności. AIDS jest zespołem chorób, spowodowanym zakażeniem wirusem, o nazwie „wirus ludzkiego niedoboru odporności” - human immunodeficiency virus (HIV). Do zakażenia HIV dochodzi na skutek przeniesienia wirusa przez zakażoną krew i płyny ustrojowe (ejakulat, preejakulat, wydzielina z pochwy), podczas kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia (prezerwatywa) lub stosowania środków psychoaktywnych drogą iniekcji. Zakażenie może być także przeniesione z matki na jej dziecko – podczas ciąży, porodu lub na skutek karmienia piersią ( mleko kobiece stanowi materiał zakaźny).
Badanie krwi w kierunku WZW typu B (zakażenia HBV): W celu wykrycia zakażenia HBV Twój lekarz zleci badanie na obecność HBsAg – antygenu powierzchniowego wirusa HBV. Badanie wykonuje się z próbki krwi pobranej z żyły.
Choroby wątroby: Choroby o różnej przyczynie dotyczące wątroby, wpływające na jej funkcjonowanie. W przypadkach ciężkich chorób wątroby może dojść do całkowitego uszkodzenia wątroby (niewydolności wątroby).
Dożylnie: Terapia dożylna jest sposobem podawania ludziom lekarstw lub płynów wprost do żyły.
HIV: HIV = human immunodeficiency virus, wirus niedoboru odporności człowieka. Wirus ten jest przyczyną AIDS (acuqired immunodeficiency syndrome) – zespołu nabytego niedoboru odporności. Do zakażenia HIV może dojść poprzez kontakt z krwią, płynami ustrojowymi takimi jak sperma, preejakulat oraz wydzielina z pochwy, a także z zakażonej matki na jej dziecko w trakcie ciąży, porodu i karmienia piersią.
Interferony: Interferony są rodzajem leków, używanych w leczeniu m.in. przewlekłego WZW typu B. Działają one przez pobudzanie systemu odpornościowego organizmu w celu zwalczania np. wirusa WZW typu B.
Kontakt seksualny bez zabezpieczenia: Kontakt seksualny bez prezerwatywy. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko przeniesienia niektórych zakażeń przenoszonych drogą kontaktów seksualnych.
Leczenie WZW typu B: Dla osób z przewlekłym WZW typu B stosuje się 2 rodzaje leków: leki przeciwwirusowe i interferony. Leki przeciwwirusowe hamują namnażanie się wirusów HBV, HCV). Interferony działają przez wspomaganie systemu odpornościowego organizmu w zwalczaniu zakażenia.
Leki przeciwwirusowe: Leki stosowane w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. Leki te hamują namnażanie się wirusa zapalenia wątroby typu B.
Marskość: Marskość wątroby charakteryzuje się stałym i postępującym włóknieniem, spowodowanym przewlekłym stanem zapalnym wątroby. Marskość jest również główną przyczyną pierwotnego raka wątroby.
Objawy WZW typu B: Do objawów WZW typu B należą: uczucie zmęczenia, nudności, ból brzucha, utrata wagi. W okresie wstępnym choroby często występuje brak łaknienia oraz bóle drobnych stawów rak i nóg. U części osób może wystąpić zażółcenie skóry i białek oczu (żółtaczka). Może dojść do zmiany barwy moczu na ciemny oraz odbarwienia stolca. Tylko u ok. 30% osób z WZW typu B występują objawy chorobowe11.
Oporność: Oporność to zjawisko polegające na wystąpieniu oporności wirusa na dany lek . Konsekwencją oporności jest brak skuteczności leku.
Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B: U 90% osób ulęgających zakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV – hepatis B virus) występuje ostre wirusowe zapalenie wątroby (wzw). Większość osób ulega samoistnemu wyleczeniu, bez odległych następstw zdrowotnych2.
Płyny ustrojowe: Płyny, które mogą być przenoszone z jednej osoby na drugą, podczas kontaktów seksualnych lub wspólnego używania niesterylnych igieł i strzykawek. Płyny ustrojowe to miedzy innymi: sperma, wydzielina z pochwy i ślina.
Przeszczep wątroby: Przeszczep wątroby polega na zastąpieniu chorej wątroby przez zdrową, pobraną od dawcy.
Przewlekle wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: pWZW) typu B: U ok. 10% osób dorosłych zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B przechodzi w infekcję przewlekłą3. Oznacza to, że mogą oni być zakażeni wirusem przez całe życie. Przewlekłe WZW typu B może prowadzić do poważnych chorób wątroby.
Rak wątroby: Nowotwór złośliwy, rozwijający się w wątrobie. Zakażenie HBV jest przyczyną ok. 80% wszystkich przypadków pierwotnego raka wątroby na świecie.
Szczepionka przeciw WZW typu B (HBV): Istnieją szczepionki zapobiegające zakażeniu HBV. U osób zakażonych HBV szczepionki nie mają działania leczniczego.
Toksyny: Groźne dla organizmu związki chemiczne, które mogą być obecne w spożywanej żywności i w środowisku, które nas otacza.
Układ odpornościowy: Znajduje się w większości komórek i narządów organizmu – jego celem jest między innymi ochrona przed zakażeniami oraz ich zwalczanie.
Wątroba: Wątroba jest największym i jednym z najważniejszych narządów organizmu ludzkiego. Wątroba magazynuje tłuszcze, cukry, witaminy i inne składniki odżywcze, jakie organizm potrzebuje dla funkcjonowania. Ma także swój udział w usuwaniu toksyn i zakażeń z organizmu.
Wiremia: Obecność wirusa we krwi. Ładunek wiremii - ilość wirusa w określonej objętości krwi.
Wirus: Czynnik chorobotwórczy o bardzo małych rozmiarach, widoczny tylko w mikroskopie elektronowym. Wirus w celu namnażania się wykorzystuje komórki organizmu np. ludzkiego, powodując chorobę.
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu A: WZW typu A jest chorobą spowodowaną przez wirus zapalenia wątroby typu A w skrócie: HAV – hepatitis A virus). Przenoszony jest glównie przez kontakt z odchodami osoby zakażonej. Zdarza się to zwłaszcza w związku ze złymi nawykami higienicznymi, takimi jak niemycie rak po wyjściu z WC.
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu B: WZW typu B jest chorobą spowodowaną przez wirus WZW typu B (HBV) i jest jedna z najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Do zakażenia HBV dochodzi poprzez kontakt z krwią i płynami ustrojowymi pochodzącymi od osoby zakażonej.
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu C: WZW typu C jest choroba spowodowaną przez wirus zapalenia wątroby typu C (WZW typu C, lub HCV – hepatitis C virus). Do zakażenia dochodzi poprzez kontakt z zainfekowaną krwią. Historycznie najczęstszą przyczyną zakażeń HCV były przetoczenia krwi. Obecnie krew i jej preparaty podlegają bardzo dokładnemu badaniu na obecność HCV.
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu D: WZW typu D jest chorobą wywoływaną przez wirus WZW typu D ( wirus zapalenia wątroby typu D, hepatitis D virus – HDV). Warunkiem zakażenia HDV jest zakażenie HBV, wirus wzw typu D nie może namnażać się bez obecności HBV. Są osoby zakażone obydwoma wirusami – drogi zakażenia HBV i HDV są takie same ( krew, płyny ustrojowe).
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu E: WZW typu E jest chorobą wywołaną przez zakażenie wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu E (WZW typu E, HEV – hepatitis E virus). HEV, podobnie jak HAV przenosi się drogą pokarmową (materiałem zakaźnym jest kał osoby zakażonej).
Wirusowe zapalenie wątroby (w skrócie: WZW) typu G: Nie ma dostatecznych danych na temat zakażenia i chorobowości wirusa zapalenia wątroby typu G ( WZW typu G, HGV – hepatitis G virus). Wirus ten przenoszony jest drogą krwi, najczęściej podczas jej przetaczania.
Zapalenie wątroby: Stan zapalny o różnym nasileniu wywołany np. zakażeniem HBV. Na skutek przewlekłego zapalenia wątroby może dojść do jej zwłóknienia, marskości oraz raka pierwotnego wątroby.
Zwłóknienie: Zwłóknienie występuje, gdy w zdrowych komórkach wątroby pod wpływem zakażenia wirusem WZW typu B dochodzi do zmian zapalnych, a następnie do włóknienia w stopniu od umiarkowanego do ciężkiego (tkanka wątroby zastępowana jest przez tzw. tkankę włóknistą). Wątroba może dalej pełnić wszystkie swoje funkcje, a ludzie mogą nie mięć żadnych objawów.
